Przejdź do treści

Czy ciepłomierz ultradźwiękowy mierzy dokładniej niż mechaniczny?

Marta Ogrzewanie i pompy ciepła

Głowica termostatyczna grzejnika i kalkulator w dłoni, rozliczanie kosztów ogrzewania i ciepłomierze ultradźwiękowe

W typowych warunkach domowej instalacji grzewczej ciepłomierz ultradźwiękowy mierzy dokładniej niż mechaniczny, głównie przy małych przepływach, i dłużej zachowuje tę dokładność, bo nie ma ruchomych części. Oba typy mogą jednak mieć tę samą klasę dokładności na papierze, a o rzeczywistym wyniku decyduje też dobór do przepływu i poprawny montaż.

Jak działają oba typy liczników

Każdy ciepłomierz składa się z przetwornika przepływu, pary czujników temperatury na zasilaniu i powrocie oraz przelicznika, który z przepływu i różnicy temperatur oblicza ilość pobranego ciepła. Różnice między typami dotyczą przede wszystkim pomiaru przepływu.

CechaMechaniczny (wirnikowy)Ultradźwiękowy
Zasada pomiaru przepływuobroty wirnika napędzanego przez wodęróżnica czasu przejścia fali ultradźwiękowej z prądem i pod prąd
Ruchome częścitak, łożyska i wirnikbrak
Małe przepływywirnik może się zatrzymać lub zaniżać wynikmierzy także bardzo małe przepływy
Wrażliwość na zanieczyszczeniaosady i magnetyt hamują wirnikmniejsza, ale wrażliwy na pęcherze powietrza
Cenaniższawyższa

W praktyce przewaga urządzenia ultradźwiękowego wychodzi poza sezonem grzewczym i w okresach przejściowych, kiedy zawory termostatyczne przymykają się, a przepływ spada do ułamka wartości nominalnej. Wirnik wtedy obraca się wolno lub wcale, a przetwornik ultradźwiękowy wciąż rejestruje zużycie. Dlatego ciepłomierze ultradźwiękowe są dziś standardem w nowych budynkach i przy wymianie liczników w węzłach cieplnych.

Na co patrzeć przy wyborze konkretnego urządzenia

Dokładność ciepłomierza określa klasa zgodna z normą dla liczników ciepła. W mieszkaniach i domach stosuje się najczęściej klasę 2 lub 3. Ważniejszy od samej klasy bywa jednak dobór przepływu nominalnego, oznaczanego qp. Licznik dobrany za duży pracuje przez większość czasu na samym dole zakresu, gdzie błąd jest największy. Przykładowo kompaktowy ciepłomierz ultradźwiękowy o średnicy DN20 i przepływie nominalnym 1,0 m3/h to typowy wybór dla mieszkania lub małego domu, a do większego budynku potrzebny jest przetwornik o wyższym qp.

ParametrCo oznacza
qpprzepływ nominalny, przy którym licznik może pracować stale
qinajmniejszy przepływ, przy którym zachowana jest dokładność
Zakres temperaturmusi obejmować temperaturę zasilania instalacji
Miejsce montażuzasilanie albo powrót, zgodnie z wersją licznika

Warto też zwrócić uwagę na sposób odczytu. Liczniki z radiowym modułem lub interfejsem M-Bus pozwalają odczytywać zużycie bez wchodzenia do mieszkania, co jest wygodne przy rozliczeniach w budynkach wielolokalowych. Każdy ciepłomierz służący do rozliczeń musi mieć ważną legalizację lub ocenę zgodności, a po jej upływie wymienia się go albo poddaje ponownemu sprawdzeniu.

Przy montażu najczęstsze błędy to:

  • montaż w miejscu, gdzie zbiera się powietrze, co zakłóca pomiar ultradźwiękowy,
  • brak prostego odcinka rury, gdy wymaga go producent,
  • czujniki temperatury zamienione miejscami lub osadzone zbyt płytko,
  • brak filtra przed licznikiem mechanicznym w instalacji z osadami.

Najczęstsze pytania o ciepłomierze

Czy warto wymienić sprawny ciepłomierz mechaniczny na ultradźwiękowy?

Zwykle robi się to przy okazji końca okresu legalizacji. Wymiana wcześniej ma sens, gdy licznik mechaniczny wyraźnie zaniża odczyty przy małych przepływach albo zatrzymuje się przez zanieczyszczenia.

Czy ciepłomierz ultradźwiękowy potrzebuje zasilania?

Tak, najczęściej z baterii, która w typowych urządzeniach wystarcza na wiele lat, zwykle co najmniej na okres legalizacji. Niektóre modele można zasilać z sieci.

Przeczytaj także