Przejdź do treści

Płaskownik do tras kablowych i płaskownik miedziany na szyny to zupełnie inne wyroby

Marta Kable i trasy kablowe

Trasy kablowe i instalacje podwieszone pod stropem hali, płaskowniki w konstrukcji nośnej

Płaskownik stalowy w systemach tras kablowych jest elementem konstrukcyjnym, który niesie korytka i drabinki, a płaskownik miedziany w rozdzielnicy jest przewodem, który niesie prąd. Mają podobny kształt i bywają wyszukiwane pod tą samą nazwą, ale dobiera się je według zupełnie innych kryteriów: pierwszy według obciążenia mechanicznego i odporności na korozję, drugi według prądu, temperatury i sposobu chłodzenia.

Płaskownik jako część konstrukcji nośnej

W metalowych systemach nośnych do kabli płaskowniki służą do wykonywania wsporników, łączników, zawiesi i usztywnień. Z ich pomocą podwiesza się trasę pod stropem, łączy elementy różnych wysokości albo dorabia mocowanie tam, gdzie gotowy wspornik nie pasuje do konstrukcji budynku. Przy wyborze liczą się:

  • przekrój i grubość, od których zależy, ile trasa może unieść na danym rozstawie podpór,
  • rodzaj zabezpieczenia antykorozyjnego, czyli ocynk galwaniczny do suchych pomieszczeń, ocynk ogniowy do wilgotnych i na zewnątrz, stal nierdzewna do środowisk agresywnych,
  • perforacja, która pozwala skręcać elementy bez wiercenia na budowie,
  • zgodność z resztą systemu, bo mieszanie elementów różnych producentów utrudnia potwierdzenie nośności i trwałości trasy.

Każde cięcie i wiercenie ocynkowanego płaskownika odsłania stal, więc krawędzie zabezpiecza się farbą lub sprayem cynkowym. Na zewnątrz zaniedbanie tego detalu kończy się rdzawymi zaciekami już po pierwszym sezonie.

Płaskownik miedziany jako szyna prądowa

W rozdzielnicach o większej mocy prąd rozprowadza się szynami, czyli płaskownikami z miedzi elektrolitycznej. Szyna ma dużą powierzchnię w stosunku do przekroju, dzięki czemu dobrze oddaje ciepło i przenosi znacznie większe prądy niż przewód o tym samym przekroju ułożony w wiązce. Typowe wymiary to na przykład płaskownik miedziany 30x10, spotykany w rozdzielnicach budynków usługowych i mniejszych zakładów, oraz płaskownik miedziany 50x10 do większych obciążeń. Dopuszczalny prąd odczytuje się z tabel producenta, a orientacyjnie szyna 50x10 przenosi wyraźnie więcej niż 30x10, ale konkretna wartość zależy od kilku czynników:

  • temperatury otoczenia w rozdzielnicy i dopuszczalnego przyrostu temperatury szyny,
  • tego, czy szyna jest goła, malowana, czy w osłonie,
  • ułożenia pionowego lub poziomego i liczby szyn równoległych na fazę,
  • wytrzymałości zwarciowej, która decyduje o rozstawie i rodzaju izolatorów wsporczych.

Projektant dobiera przekrój szyn do prądu znamionowego rozdzielnicy i spodziewanego prądu zwarciowego. Montażysta odpowiada za to, żeby połączenia śrubowe były wykonane na czystych, płaskich powierzchniach i dokręcone momentem podanym przez producenta.

Gdzie najczęściej dochodzi do pomyłek

Pomyłka w zamówieniu zwykle wychodzi na budowie od razu, bo stalowy płaskownik do trasy kablowej i miedziana szyna różnią się kolorem, ciężarem i ceną. Groźniejsze są pomyłki w montażu. Stalowy płaskownik nie może zastąpić szyny prądowej ani przewodu ochronnego bez sprawdzenia przekroju i ciągłości połączeń. Szyny miedzianej nie należy też łączyć bezpośrednio z aluminium ani ocynkowaną stalą bez odpowiednich podkładek, bo styk różnych metali w wilgotnym otoczeniu koroduje. Przed zamówieniem warto więc zapisać, do czego element ma służyć, a nie tylko jego wymiary.

Przeczytaj także