Jak przystosować łazienkę dla seniora, żeby była bezpieczna?
Łazienka to miejsce, w którym osoby starsze najczęściej tracą równowagę. Mokra podłoga, wysoki brzeg wanny, niska miska WC i konieczność schylania się czy wstawania bez podparcia to codzienne przeszkody. Dobra wiadomość jest taka, że wiele z nich można usunąć stosunkowo niewielkim kosztem, bez kucia całej łazienki.
Poniżej zebraliśmy najważniejsze zmiany, od najprostszych do tych, które wymagają remontu. Przed zakupami warto obejrzeć łazienkę razem z osobą, która będzie z niej korzystać, i zapytać, w których miejscach czuje się niepewnie. Często są to wejście do wanny, wstawanie z WC i schylanie się po kosmetyki stojące nisko. Inne potrzeby ma senior sprawny i samodzielny, a inne osoba poruszająca się o balkoniku czy wózku, przy której trzeba zaplanować więcej wolnej przestrzeni przy WC i pod umywalką.
Poręcze i uchwyty
Poręcze to najtańszy i najskuteczniejszy sposób na zmniejszenie ryzyka upadku. Najważniejsze miejsca to:
- przy WC - poręcz uchylna lub stała po jednej albo obu stronach miski, na wysokości około 75-80 cm od podłogi,
- pod prysznicem - poręcz pionowa przy wejściu i pozioma na ścianie z baterią,
- przy wannie - uchwyt ułatwiający wejście i wyjście,
- przy umywalce - uchwyt lub umywalka z poręczami dla osób, które muszą się oprzeć.
Poręcze muszą być przykręcone do ściany nośnej lub do wzmocnienia w ścianie z płyt gipsowo-kartonowych, bo będą przenosiły ciężar całego ciała. Uchwyty na przyssawki nadają się tylko do lekkiego podparcia. Sposoby wiercenia w płytkach bez ich pękania opisujemy w tekście o montażu akcesoriów łazienkowych na płytkach.
Prysznic zamiast wanny i siedzisko
Przechodzenie przez brzeg wanny to dla wielu seniorów największa trudność. Jeśli remont jest możliwy, wanna powinna ustąpić miejsca prysznicowi bez progu lub z bardzo niskim brodzikiem. W strefie prysznica przyda się:
- siedzisko składane przykręcone do ściany lub taboret prysznicowy z antypoślizgowymi nóżkami,
- słuchawka na drążku z regulacją wysokości, którą można obsłużyć na siedząco,
- półka na kosmetyki na wysokości rąk, żeby nie schylać się do podłogi.
Gdy remont nie wchodzi w grę, pomocna jest ławeczka nawannowa, na której można usiąść i przełożyć nogi przez brzeg wanny. Przy prysznicu bez progu zadbaj o odpowiedni spadek posadzki do odpływu i o zasłonę lub ściankę, która ograniczy rozchlapywanie wody na resztę łazienki. Drzwi kabiny powinny otwierać się na zewnątrz albo być składane, żeby w razie potrzeby druga osoba mogła łatwo wejść i pomóc.
Siedzisko składane montuje się zwykle na wysokości około 45-50 cm, a jego obciążenie dopuszczalne podaje producent. Tak jak poręcze, wymaga ono solidnego mocowania do ściany.
Bezpieczna woda i bateria termostatyczna
Osoby starsze wolniej reagują na zmianę temperatury i łatwiej o oparzenie. Bateria termostatyczna utrzymuje ustawioną temperaturę wody nawet wtedy, gdy w innym miejscu domu ktoś odkręci kran. Ma też blokadę na około 38 stopniach, którą trzeba świadomie odblokować, żeby puścić cieplejszą wodę. Jeśli mimo baterii termostatycznej woda nagle parzy, przyczyny opisujemy w tekście o wodzie, która parzy mimo niskiej nastawy.
Warto też wybierać baterie z długą dźwignią zamiast pokręteł, bo łatwiej je obsłużyć przy słabszym chwycie dłoni.
Podłoga, WC i drzwi
- Podłoga - płytki o podwyższonej antypoślizgowości lub mata antypoślizgowa w strefie prysznica. Więcej w tekście o płytkach, które nie są śliskie.
- Wysokość WC - miska zawieszona na wysokości 46-50 cm, czyli wyżej niż standardowe 40-42 cm, albo nakładka podwyższająca na deskę.
- Drzwi - otwierane na zewnątrz lub przesuwne, z zamkiem dającym się otworzyć z zewnątrz. Osoba, która upadnie przy drzwiach, nie zablokuje ich wtedy swoim ciałem.
- Progi - usuń próg w drzwiach lub zastąp go płaską listwą.
Umywalka i lustro
Umywalka dla seniora powinna być zamontowana tak, żeby można było z niej korzystać zarówno na stojąco, jak i na siedząco. Pomaga płytki syfon lub syfon przesunięty do ściany, który zostawia miejsce na kolana. Bateria z długą dźwignią lub bezdotykowa ułatwia obsługę osobom z ograniczoną siłą dłoni. Szafki i półki z codziennymi kosmetykami umieść na wysokości od pasa do ramion, tak żeby nie trzeba było się schylać ani wspinać na palce.
Oświetlenie i drobne udogodnienia
Nocne wyjścia do łazienki to częsta okazja do potknięć. Pomaga oświetlenie z czujnikiem ruchu, które włącza się samo po wejściu, oraz słabe światło nocne w przedpokoju. W samej łazience lepiej sprawdza się czujnik obecności, który nie zgasi światła, gdy ktoś siedzi bez ruchu. Do tego warto dodać lustro, w które można spojrzeć na siedząco, i przycisk przywołania pomocy lub telefon w zasięgu ręki.
Część kosztów przystosowania łazienki dla osoby z niepełnosprawnością można pokryć z dofinansowania do likwidacji barier architektonicznych, dostępnego w wielu powiatach. Warunki i terminy naboru warto sprawdzić w lokalnym centrum pomocy rodzinie, zanim rozpoczniesz zakupy i prace, bo zwykle dofinansowanie nie obejmuje prac wykonanych przed złożeniem wniosku. Do wniosku często potrzebne są orzeczenie o niepełnosprawności, opis planowanych zmian i kosztorys. Procedura bywa długa, więc wniosek warto złożyć z wyprzedzeniem.
Zacznij od rzeczy najprostszych: poręczy, maty i oświetlenia, a remont zaplanuj, gdy potrzeby staną się większe. Poręcze, uchwyty i siedziska do łazienek bez barier znajdziesz w kategorii dostępna łazienka i poręcze.
Przeczytaj także
Jak dobrać płytki na podłogę łazienki, żeby nie były śliskie?
Łazienka i kuchniaŁazienka to pomieszczenie, w którym podłoga regularnie bywa mokra.
Czytaj więcej: Jak dobrać płytki na podłogę łazienki, żeby nie były śliskie?Jak przygotować łazienkę do kabiny walk-in, żeby woda nie wychlapywała się na podłogę?
Łazienka i kuchniaKabina walk-in to strefa prysznica oddzielona od reszty łazienki stałą szklaną ścianką, bez drzwi i najczęściej bez brodzika.
Czytaj więcej: Jak przygotować łazienkę do kabiny walk-in, żeby woda nie wychlapywała się na podłogę?Jakie spłuczki sprawdzą się w toalecie małego lokalu usługowego?
Łazienka i kuchniaW toalecie małego lokalu usługowego najlepiej sprawdzają się proste spłuczki z dwudzielnym przyciskiem…
Czytaj więcej: Jakie spłuczki sprawdzą się w toalecie małego lokalu usługowego?