Przejdź do treści

Jak przystosować łazienkę dla seniora, żeby była bezpieczna?

Marta Łazienka i kuchnia

Prysznic bez progu z siedziskiem i słuchawką na wężu w łazience przystosowanej dla seniora

Łazienka to miejsce, w którym osoby starsze najczęściej tracą równowagę. Mokra podłoga, wysoki brzeg wanny, niska miska WC i konieczność schylania się czy wstawania bez podparcia to codzienne przeszkody. Dobra wiadomość jest taka, że wiele z nich można usunąć stosunkowo niewielkim kosztem, bez kucia całej łazienki.

Poniżej zebraliśmy najważniejsze zmiany, od najprostszych do tych, które wymagają remontu. Przed zakupami warto obejrzeć łazienkę razem z osobą, która będzie z niej korzystać, i zapytać, w których miejscach czuje się niepewnie. Często są to wejście do wanny, wstawanie z WC i schylanie się po kosmetyki stojące nisko. Inne potrzeby ma senior sprawny i samodzielny, a inne osoba poruszająca się o balkoniku czy wózku, przy której trzeba zaplanować więcej wolnej przestrzeni przy WC i pod umywalką.

Poręcze i uchwyty

Poręcze to najtańszy i najskuteczniejszy sposób na zmniejszenie ryzyka upadku. Najważniejsze miejsca to:

  • przy WC - poręcz uchylna lub stała po jednej albo obu stronach miski, na wysokości około 75-80 cm od podłogi,
  • pod prysznicem - poręcz pionowa przy wejściu i pozioma na ścianie z baterią,
  • przy wannie - uchwyt ułatwiający wejście i wyjście,
  • przy umywalce - uchwyt lub umywalka z poręczami dla osób, które muszą się oprzeć.

Poręcze muszą być przykręcone do ściany nośnej lub do wzmocnienia w ścianie z płyt gipsowo-kartonowych, bo będą przenosiły ciężar całego ciała. Uchwyty na przyssawki nadają się tylko do lekkiego podparcia. Sposoby wiercenia w płytkach bez ich pękania opisujemy w tekście o montażu akcesoriów łazienkowych na płytkach.

Prysznic zamiast wanny i siedzisko

Przechodzenie przez brzeg wanny to dla wielu seniorów największa trudność. Jeśli remont jest możliwy, wanna powinna ustąpić miejsca prysznicowi bez progu lub z bardzo niskim brodzikiem. W strefie prysznica przyda się:

  • siedzisko składane przykręcone do ściany lub taboret prysznicowy z antypoślizgowymi nóżkami,
  • słuchawka na drążku z regulacją wysokości, którą można obsłużyć na siedząco,
  • półka na kosmetyki na wysokości rąk, żeby nie schylać się do podłogi.

Gdy remont nie wchodzi w grę, pomocna jest ławeczka nawannowa, na której można usiąść i przełożyć nogi przez brzeg wanny. Przy prysznicu bez progu zadbaj o odpowiedni spadek posadzki do odpływu i o zasłonę lub ściankę, która ograniczy rozchlapywanie wody na resztę łazienki. Drzwi kabiny powinny otwierać się na zewnątrz albo być składane, żeby w razie potrzeby druga osoba mogła łatwo wejść i pomóc.

Siedzisko składane montuje się zwykle na wysokości około 45-50 cm, a jego obciążenie dopuszczalne podaje producent. Tak jak poręcze, wymaga ono solidnego mocowania do ściany.

Bezpieczna woda i bateria termostatyczna

Osoby starsze wolniej reagują na zmianę temperatury i łatwiej o oparzenie. Bateria termostatyczna utrzymuje ustawioną temperaturę wody nawet wtedy, gdy w innym miejscu domu ktoś odkręci kran. Ma też blokadę na około 38 stopniach, którą trzeba świadomie odblokować, żeby puścić cieplejszą wodę. Jeśli mimo baterii termostatycznej woda nagle parzy, przyczyny opisujemy w tekście o wodzie, która parzy mimo niskiej nastawy.

Warto też wybierać baterie z długą dźwignią zamiast pokręteł, bo łatwiej je obsłużyć przy słabszym chwycie dłoni.

Podłoga, WC i drzwi

  • Podłoga - płytki o podwyższonej antypoślizgowości lub mata antypoślizgowa w strefie prysznica. Więcej w tekście o płytkach, które nie są śliskie.
  • Wysokość WC - miska zawieszona na wysokości 46-50 cm, czyli wyżej niż standardowe 40-42 cm, albo nakładka podwyższająca na deskę.
  • Drzwi - otwierane na zewnątrz lub przesuwne, z zamkiem dającym się otworzyć z zewnątrz. Osoba, która upadnie przy drzwiach, nie zablokuje ich wtedy swoim ciałem.
  • Progi - usuń próg w drzwiach lub zastąp go płaską listwą.

Umywalka i lustro

Umywalka dla seniora powinna być zamontowana tak, żeby można było z niej korzystać zarówno na stojąco, jak i na siedząco. Pomaga płytki syfon lub syfon przesunięty do ściany, który zostawia miejsce na kolana. Bateria z długą dźwignią lub bezdotykowa ułatwia obsługę osobom z ograniczoną siłą dłoni. Szafki i półki z codziennymi kosmetykami umieść na wysokości od pasa do ramion, tak żeby nie trzeba było się schylać ani wspinać na palce.

Oświetlenie i drobne udogodnienia

Nocne wyjścia do łazienki to częsta okazja do potknięć. Pomaga oświetlenie z czujnikiem ruchu, które włącza się samo po wejściu, oraz słabe światło nocne w przedpokoju. W samej łazience lepiej sprawdza się czujnik obecności, który nie zgasi światła, gdy ktoś siedzi bez ruchu. Do tego warto dodać lustro, w które można spojrzeć na siedząco, i przycisk przywołania pomocy lub telefon w zasięgu ręki.

Część kosztów przystosowania łazienki dla osoby z niepełnosprawnością można pokryć z dofinansowania do likwidacji barier architektonicznych, dostępnego w wielu powiatach. Warunki i terminy naboru warto sprawdzić w lokalnym centrum pomocy rodzinie, zanim rozpoczniesz zakupy i prace, bo zwykle dofinansowanie nie obejmuje prac wykonanych przed złożeniem wniosku. Do wniosku często potrzebne są orzeczenie o niepełnosprawności, opis planowanych zmian i kosztorys. Procedura bywa długa, więc wniosek warto złożyć z wyprzedzeniem.

Zacznij od rzeczy najprostszych: poręczy, maty i oświetlenia, a remont zaplanuj, gdy potrzeby staną się większe. Poręcze, uchwyty i siedziska do łazienek bez barier znajdziesz w kategorii dostępna łazienka i poręcze.

Przeczytaj także