Jak zamontować rynny, gdy dach nie ma deski czołowej?
Większość instrukcji montażu rynien zakłada, że na końcu krokwi jest deska czołowa, czyli pozioma deska, do której przykręca się haki. W wielu starszych domach, w budynkach gospodarczych i wiatach takiej deski nie ma: krokwie kończą się w powietrzu, a pokrycie wystaje poza nie o kilka centymetrów. Rynny da się zamontować i w takiej sytuacji, trzeba tylko dobrać właściwy rodzaj haków i ich mocowanie.
Zanim zaczniesz, obejrzyj dokładnie okap: sprawdź stan końców krokwi, odległość między nimi, sposób ułożenia pokrycia i to, czy pod pokryciem jest membrana lub papa wyprowadzona poza ścianę. Od tych szczegółów zależy wybór rozwiązania i lista potrzebnych elementów. Zmierz też długość okapu i zaplanuj miejsce rury spustowej, bo od niego zależy kierunek spadku rynny i kolejność gięcia haków.
Trzy sposoby montażu bez deski czołowej
- Haki krokwiowe - długie, płaskie haki stalowe przykręcane od góry lub z boku do krokwi. Są najczęstszym rozwiązaniem przy wymianie pokrycia dachu.
- Dodatkowa deska montażowa - przybija się ją do końców krokwi i dopiero do niej mocuje krótkie haki doczołowe. Wymaga dostępu do krokwi, ale daje stabilne podłoże i ładne wykończenie.
- Haki z przedłużką lub kątownikiem - przy dachach, gdzie nie można zdjąć pokrycia, stosuje się haki mocowane do boku krokwi przez specjalne łączniki.
Haki krokwiowe: kiedy i jak
Haki krokwiowe montuje się najłatwiej przy nowym dachu lub podczas wymiany pokrycia, bo trzeba mieć dostęp do górnej powierzchni krokwi. Przy gotowym dachu z dachówką można zdjąć pierwszy rząd dachówek, przy blachodachówce często jest to trudne.
- Wyznacz linię rynny z odpowiednim spadkiem, zwykle 2-3 mm na metr długości w stronę rury spustowej.
- Haki wygnij giętarką tak, żeby każdy kolejny był nieco niżej od poprzedniego zgodnie ze spadkiem.
- Przykręć haki do krokwi wkrętami ocynkowanymi lub nierdzewnymi, w każdej krokwi albo co drugą, jeśli rozstaw krokwi jest mały.
- Jeśli hak wypada między krokwiami, zastosuj dodatkową łatę lub deskę, do której go przykręcisz.
Rozstaw haków przy rynnach z tworzywa wynosi zwykle 50-60 cm, przy stalowych do około 90 cm. W rejonach z dużymi opadami śniegu lepiej zagęścić rozstaw.
Haki krokwiowe wygina się w kolejności od najwyżej położonego, czyli od końca rynny najdalej od rury spustowej. Najprościej rozłożyć wszystkie haki obok siebie, zaznaczyć na nich linię gięcia, przesuwając ją o kilka milimetrów na każdym kolejnym haku, i wygiąć je jedną giętarką. Dzięki temu po zamontowaniu rynna będzie miała równy spadek bez dodatkowego podkładania czy podcinania.
Przy dachu z dachówką ceramiczną lub betonową haki krokwiowe układa się w zagłębieniu dachówki lub frezuje się w niej miejsce, tak żeby dachówka leżała płasko i nie unosiła się nad hakiem. W przeciwnym razie pod dachówkę wiatr wtłaczałby deszcz i śnieg.
Deska montażowa zamiast deski czołowej
Jeśli krokwie kończą się równo i są w dobrym stanie, często najprostsze jest przybicie nowej deski do ich czół. To rozwiązanie ma dodatkową zaletę: deska zamyka przestrzeń między krokwiami, przez którą do poddasza mogą dostawać się ptaki i owady. Deskę o grubości co najmniej 25 mm zaimpregnuj i zabezpiecz farbą lub obróbką blacharską, bo będzie narażona na wodę. Do takiej deski mocuje się krótkie haki doczołowe, które są tańsze i łatwiejsze w regulacji. To rozwiązanie wybiera się też wtedy, gdy krokwie są nierówno przycięte, bo deskę można wypoziomować podkładkami.
Pas nadrynnowy i odległość od pokrycia
Przy dachu bez deski czołowej woda spływająca z pokrycia często podcieka pod nie i spływa po krokwiach zamiast do rynny. Zapobiega temu pas nadrynnowy, czyli obróbka blacharska montowana pod membraną lub pokryciem i wpuszczona do rynny. Krawędź pokrycia powinna wystawać nad rynnę mniej więcej na jedną trzecią jej szerokości. Za mały wysięg sprawia, że woda kapie za rynnę, a za duży, że podczas ulewy przelatuje nad nią.
Rynna na budynku gospodarczym i wiacie
Na garażach, wiatach i altanach dach często kończy się blachą trapezową lub płytami położonymi bezpośrednio na łatach, bez krokwi wystających poza ścianę. W takim przypadku rynnę można zamontować na hakach mocowanych do ściany pod okapem, na specjalnych wspornikach do blachy trapezowej lub do dodatkowej łaty przykręconej pod krawędzią pokrycia. Przy lekkich budynkach dobrze sprawdzają się mniejsze systemy rynnowe, na przykład o szerokości około 75-100 mm, które są lżejsze i mniej obciążają konstrukcję.
Niezależnie od sposobu montażu pamiętaj, żeby rynna znajdowała się pod krawędzią pokrycia, a nie przed nią. Przy płytach z tworzywa i blasze woda spływa szybko i przy złym ustawieniu przeskakuje nad rynną. Warto też sprawdzić, czy konstrukcja zniesie ciężar rynny wypełnionej śniegiem i lodem.
Na co uważać
- nie mocuj haków do łat, bo są zbyt cienkie i mogą się wyrwać pod ciężarem śniegu,
- w starych krokwiach sprawdź, czy drewno nie jest spróchniałe w miejscu wkręcania,
- zachowaj prześwit na dylatację rynny przy narożnikach i zakończeniach,
- nie zapomnij o uchwytach rur spustowych na ścianie, bo bez deski rura nie ma innego oparcia.
Wybór rynien z tworzywa i ich cechy omawiamy w tekście o rynnach plastikowych, a rury i złączki spustowe w tekście o rurach i złączkach spustowych. Systemy rynnowe z hakami doczołowymi i krokwiowymi znajdziesz w kategorii rynny tworzywowe.
Przeczytaj także
Dlaczego rynna ugina się i odchodzi od dachu po zimie i jak ją wzmocnić?
HydraulikaZimą rynna przenosi znacznie większe obciążenie niż latem.
Czytaj więcej: Dlaczego rynna ugina się i odchodzi od dachu po zimie i jak ją wzmocnić?Jak zabezpieczyć rynny przed liśćmi i igliwiem przed zimą?
HydraulikaJesień to dla rynien najtrudniejszy okres w roku.
Czytaj więcej: Jak zabezpieczyć rynny przed liśćmi i igliwiem przed zimą?Przepompownia wód deszczowych i separator wody deszczowej co warto wiedzieć przed zakupem
HydraulikaPrzepompownia wód deszczowych to urządzenie, które odprowadza wodę opadową z terenu posesji lub działki do kanalizacji.
Czytaj więcej: Przepompownia wód deszczowych i separator wody deszczowej co warto wiedzieć przed zakupem